Fizik Güncesi

Einstein'ın o meşhur E=mc^2 formülüne neredeyse ikokul öğrencileri bile aşinadır. Bu formül kütlenin enerjiye dönüşebileceğini, bu dönüşüm bir şekilde gerçekleştiğinde ise ne büyük miktarda enerji açığa çıkacağını anlatır. Bir miktar m kütleli durgun maddenin ışık hızı c'nin karesiyle çarpıldığında - ki ışık hızı saniyede 300bin km gibi çok yüksek bir değerdir - E kadar enerji elde ederiz. Bu E enerjisine maddenin "durgun kütle enerjisi" deriz. Eğer parçacık fiziği ile ilgileniyorsanız, parçacıkları durgun kütle enerjileri cinsinden tanımlamak çok kolayınıza gelir. Bahsettiğimiz şeyler bizim günlük hayatımıza nisbetle son derece küçük yapılar olduğu için kütle vb. özelliklerini aşina olduğumuz birimlerle ifade edemeyiz. Örnek vermek gerekirse bilinen en ağır parçacığın -t kuarkının- kütlesi 3x10^-22 gramdır. Yani bir gramın 10trilyon kere milyarda biri kadardır. Böyle garip sayılar kullanmak yerine fizikçiler parçacıkların kütleleri yerine durgun kütle enerjilerini...

Tabiat bize özellikle soğuk ve berrak akşamlarda dolunayın etrafında muhteşem bir ışık gösterisi sunar. Pek çok insanın hayran kaldığı, şairlere ilham kaynağı olan, insanların çocuklarına isim olarak verdiği bu güzel doğa olayı haleler acaba nasıl oluşmaktadır? Sadece Ay’ın değil, Güneş’in etrafında da haleler görmek mümkündür. Çünkü halenin oluşmasına sebep olan şey, Ay veya Güneş’in kendisi değil, atmosferimizdeki buz tanecikleridir.  Buz kristalleri, su moleküllerinin özelliği gereği, altıgen şeklinde oluşurlar. Bir toz zerreciğinin etrafında kümelenerek büyüyen su molekülleri altı yönde genişlerler. Sonuçta kar kristallerinde sıkça gözlemlediğimiz gibi çok hoş altıgen şekiller meydana gelir.  Yerden 5-10 km yükseklikte sıcaklık sıfırın altında 80 derecelere kadar düştüğü için atmosferde bolca bulunan su buharının donması ve buz kristallerinin oluşması için çok uygun bir ortam vardır. Her yönde rastgele dağılmış milyarlarca buz kristalinden geçen ay v...

    Parçacık fiziğiyle birazcık ilgilenen herkesin malûmudur ki nötronlar serbest haldeyken (herhangi bir atomun çekirdeğine bağlı değilken) bir kaç dakika içinde Beta bozunumu yaparak protona dönüşürler. Halbuki maddeyi oluşturan kararlı atomların çekirdeğinde nötronlar hep vardır. Aksi halde eğer atom çekirdeğinde nötronlar Beta bozunumuna uğrasa, bildiğimiz anlamda hiçbir element var olamazdı.     Peki nötronların çekirdekte var olmalarını sağlayan mekanizma nedir?      Bu, fizik ilgililerinin en çok merak ettiği ve cevabını aradığı sorulardan biridir. Küçük bir araştırmayla bu soruya verilen klasik bir cevabın varlığına ulaşabilirsiniz. Verilen cevap; nötronun aslında çekirdek içinde kararlı olmadığıdır: Mezon alış-verişi ile sürekli protonların ve nötronların dönüştüğü ve bu sayede çekirdek içindeki protonların elektrik yükünden kaynaklanan elektromanyetik itme kuvvetinin üstesinden gelindiği, böylece protonların çekirdek iç...

Bir resme bakmak ile bir sayfa yazıya bakmak arasında fark olmadığını anlayabilme durumu… Bir insan ortalama dakikada 150 kelime okuyabilir. Ama hızlı okuma tekniklerini uygulayarak dakikada 1000 kelime okumak aslında çok zor değildir. Bunun için her şeyden önce, hızlı okuduğumuzda daha iyi anlayacağımıza inanmamız gerekir. Şimdi kendimizi hızlı okumaya ikna etmeye çalışalım:    Neden Okumalıyım? İnsan öğrendiklerinin %80’ini okuduklarıyla öğrenir. Yani okuyan bir insan okumayan bir insandan ortalama olarak 5 kat daha fazla biliyor demektir. Ayrıca, Tarih, insanı bilge kılar, şiir, duygu dünyamızı zenginleştirir, matematik titizlik, doğal bilimler derinlik kazandırır. Mantık, söz söyleme sanatını kavrayışı ve ayırımları görme yeteneğini, hukuk ise bir konuyu aydınlatmada başka bir konunun derinlerinden yararlanmayı öğretir. Hızlı okumada başarılı olmanın belki de biricik şartı, okumaya karşı duyulan ihtiyaçtır. Neden hızlı okumalıyım? Hızlı okumak bir ge...

Hareket Etrafımızda çok farklı şekillere bürünmüş hareket çeşitleri var. Her ne kadar durağan görünseler de, gözünüze çarpan her şey Dünya döndükçe çok büyük hızlarda Dünya ile beraber güneşin etrafında dönüyor. Güneş de içinde bulunduğu galakside korkunç hızlarla yol alırken beraberinde bizi de taşıyor. Bu baş döndürücü süratler söz konusuyken mikro dünyada da hiçbir şey yerinde sabit değil. Gördüğümüz her şeyi oluşturan atom ve moleküller müthiş hareketlidir. Bu yüzden, hareketin doğasını ve nasıl değiştiğini öğrenmek, doğayı anlamada kilit rol oynar. Hatta fiziği hareketin anlaşılmasından ibaret gören fizikçiler çoktur. Hareket hakkında ilk bakışta fark edilen temel gerçek, dışarıdan cisme etki eden bir ‘kuvvet’ ile hareketi değiştirmenin mümkün olduğudur. Kuvvetten kastımız, yönü ve büyüklüğü (şiddeti) olan bir etkidir. Hareketin değişmesi ise ya hızın artıp (veya) azalması, ya da yönünün değişmesidir. Bir cisim yönünü ve hızını değiştirmeden ilerliyorsa o cisim üzerinde h...