Fizik Güncesi

Maxwell Denklemleri: Matematikle Fiziğin Muhteşem Buluşması 19. yüzyılın başlarında bilim, asil beyefendilerin ve varlıklı aile çocuklarının tekelindeydi. Fakat Michael Faraday’ın pek de bu portreye uyduğu söylenemezdi. Genelde zengin asilzadelerin bir prestij ve hobi olarak ilgi duyduğu bilim dünyası göz önüne alındığında, genç Faraday bir demircinin oğluna göre haddinden fazla meraklıydı! 14 yaşında bir ciltçiye çırak olarak verildiğinden beri orada eline geçen her kitabı okuyor, her bilimsel gelişmeyi mutlaka yakından takip ediyor, ulaşabileceği her bilimsel etkinliğe gidiyordu. Bunlardan birisi de, zamanın gözde şovmeni Humphry Davy’nin halka açık yaptığı ve dersten çok bir gösteri havasında geçen deneyleriydi. Azot protoksit (gülme gazı) bağımlısı bu garip kimyager insanları etkilemeyi iyi bilirdi. Ancak alışılagelmiş göstericilerin yaptığı gibi gösterileri gizemli bir havaya bürümektense, bilimsel açıklamalar yapıyor ve izleyenleri bilimin güzelliğiyle buluşturuyordu. Davy den...

İnsanoğlu her zaman sınırlarını zorlamayı sevmiş, yeni olanaklara hep bu sınırların ötesinde kavuşmuştur. Amerika’nın keşfinden aya uzay aracı göndermeye kadar ufuk ötesine atılan her adım yepyeni dünyalara kapı aralamıştır. İnsanı farklı yapan da galiba hep “ötesini merak etme hissi” olsa gerek. Fizikçileri bir adım ileri taşıyan, tıkandıkları yerden bambaşka keşif alanlarına ulaştıran da hep bu sınırları zorlama inadı oldu. Zamanının en önemli bilim adamlarından olan Lord Kelvin 76 yaşındayken 1900’de yaptığı bir konuşmada aynen şunu demişti: “Artık fizikte keşfedecek yeni bir şey kalmadı. Geriye kalan sadece daha kesin hesaplanacak ölçümlerdir.” (1)  Halbuki aynı yıl Planck, yaptığı meşhur konuşmada elektromanyetik enerjinin ancak kuantize olarak yayımlanabildiğini bildirmesiyle kuantum devrimini başlatmıştı. (2)   Kelvin, elektromanyetizma ve termodinamik araştırmalarının egemen olduğu 1800’lü yılların fizikçisiydi. Bu alanlardaki olağanüstü gelişmeler Kelvin’e ...

Elektromanyetik Teorinin Doğuşu   Kuantum elektrodinamiği (KED), fizik tarihinde ulaşılmış en kesin, en başarılı ve en akıllıca teorik başarılardan biridir. Elektromanyetik etkileşimleri tam olarak izah eden bu teori, hem kuantum mekaniğini hem de izafiyet teorisini zarif bir şekilde kapsıyor. KED teorisi ışığın maddeyle etkileşimini ve elektrik yükü içeren maddenin birbiriyle etkileşimini, klasik elektromanyetik teoriyi kuantum fiziğine uyarlayarak eksiksiz biçimde tasvir eder. Herşey, insanların zihnini çok uzun zamandır meşgul eden bir probleme çözüm arayışıyla başladı. Nasıl oluyor da birbirine hiç temas etmeyen mıknatıs ve demir gibi cisimler birbirlerine kuvvet uygulayabiliyordu? Aynı problem yerçekimi kuvvetinde de vardı. Elektriğin keşfi, bu anlaması zor probemi daha da önemli kıldı. Elektrik yükleri arasında ne gibi bir etkileşim oluyordu da yüklü cisimler hiç dokunmadan birbirlerini itip çekebiliyordu? Bir de elektrik yüklü parçacıkların etraflarınd...